Źródło danych
Prognozę pobieramy z MET Norway, czyli Norweskiego Instytutu Meteorologicznego, z usługi Locationforecast. Dane są udostępniane na licencjach NLOD 2.0 i CC BY 4.0, które pozwalają na użytek komercyjny pod warunkiem podania źródła. Dlatego przy każdej prognozie widzisz nazwę źródła i godzinę, o której ją pobraliśmy.
Dla każdego ośrodka wysyłamy jedno zapytanie co 3 godziny. Podajemy w nim współrzędne ośrodka z katalogu oraz wysokość jego najwyższego punktu. Prognoza dotyczy więc górnej części ośrodka, a nie doliny. Współrzędne i wysokości pochodzą z OpenSkiMap.
Jak z opadu robimy centymetry śniegu
MET Norway podaje temperaturę powietrza i sumę opadu w milimetrach wody, ale nie podaje osobno opadu śniegu. Szacujemy go sami, prostą i jawną regułą. Dla każdego przedziału czasu bierzemy temperaturę z jego początku. Jeśli wynosi 0,5 °C lub mniej, cały opad z tego przedziału liczymy jako śnieg. Jeśli jest wyższa, uznajemy go za deszcz i do śniegu nie dodajemy nic.
Milimetry zamieniamy na centymetry w stosunku jeden do jednego: 1 mm wody to w przybliżeniu 1 cm świeżego śniegu. To powszechnie stosowane uproszczenie dla śniegu o przeciętnej gęstości.
Na najbliższy okres model podaje wartości co godzinę, dalej co sześć godzin. Korzystamy z danych godzinowych tam, gdzie są, a potem przechodzimy na sześciogodzinne. W tej drugiej części o zaliczeniu całego sześciogodzinnego opadu do śniegu decyduje jeden odczyt temperatury, więc im dalszy dzień, tym grubszy szacunek.
Słupki i temperatury
Wartości sumujemy w doby według czasu polskiego. Pokazujemy do 5 dni: dzisiejszy i cztery kolejne. Dzisiejszy słupek obejmuje tylko pozostałą część dnia, od chwili pobrania prognozy do północy, więc wieczorem będzie niski nawet wtedy, gdy rano mocno padało. Dzień, dla którego mamy mniej niż dwa odczyty temperatury, pomijamy, dlatego późnym wieczorem zobaczysz czasem mniej kolumn.
Nad słupkiem jest szacowana suma opadu śniegu w centymetrach, zaokrąglona do pełnych. Wartość większą od zera, ale mniejszą od centymetra, opisujemy jako „<1 cm”. Wysokość słupków jest skalowana względem najbardziej śnieżnego dnia w prognozie, z dolnym progiem skali, dzięki któremu kilka centymetrów nie wygląda jak duży opad.
Pod nazwą dnia są dwie temperatury: najniższa i najwyższa. To skrajne wartości spośród odczytów z danego dnia, zaokrąglone do pełnych stopni, a nie osobna prognoza minimum i maksimum. W dalszych dniach odczyty są co sześć godzin, więc rzeczywiste skrajności mogą wypaść między nimi.
Ograniczenia szacunku
Każde z uproszczeń ma swoją cenę. Znając je, łatwiej ocenisz, kiedy liczbie można ufać, a kiedy traktować ją tylko jako kierunek.
- Różnica wysokości: prognoza dotyczy góry ośrodka. W ośrodku o dużej różnicy poziomów na dole jest wyraźnie cieplej i to, co liczymy jako śnieg, przy dolnej stacji może być deszczem.
- Próg temperatury: przy temperaturze bliskiej zera różnica ułamka stopnia przesuwa cały opad między śniegiem a deszczem. W takie dni szacunek jest najmniej pewny.
- Gęstość śniegu: mokry śnieg przy temperaturze bliskiej zera jest ciężki i daje mniej centymetrów z tej samej ilości wody. Suchy puch przy dużym mrozie daje ich więcej.
- Wiatr: przenosi śnieg ze stoków nawietrznych na zawietrzne, więc na trasie może leżeć go znacznie więcej albo mniej, niż spadło. Wiatru w naszej prognozie nie pokazujemy.
- Model, a nie pomiar: prognoza opisuje siatkę obliczeniową, która wygładza rzeźbę terenu. Lokalne zjawiska w górskich dolinach często jej umykają.
- Horyzont: pierwszy i drugi dzień są zwykle dużo pewniejsze niż czwarty i piąty.
Do czego prognoza się nadaje
Najwięcej dowiesz się z niej o trendzie. Kilka dni z ujemną temperaturą maksymalną oznacza, że pokrywa się utrzyma, a ośrodek może naśnieżać całą dobę. Dodatnie minima oznaczają odwilż także nocą. Słupki pokazują, w który dzień model spodziewa się opadu, co pomaga wybrać termin wyjazdu albo uniknąć jazdy w zadymce.
Prognoza przydaje się też do porównania ośrodków między sobą. Skoro każdy liczymy tą samą metodą, różnice między nimi mówią więcej niż same wartości.
Dlaczego prognoza nie zastąpi raportu ośrodka
Prognoza mówi, co może spaść z nieba. Nie wie nic o tym, co leży na trasie, ile śniegu wyprodukowały armatki, czy ratrak zdążył przygotować stok i czy wyciąg nie stoi z powodu wiatru. O tym informuje wyłącznie raport ośrodka: status, liczba czynnych wyciągów i otwartych tras oraz grubość pokrywy.
Dlatego na Stokowniku obie rzeczy są rozdzielone. Raport pochodzi ze strony operatora i sprawdzamy go co 30 minut, a prognozę z modelu pogody odświeżamy co 3 godziny. Planując wyjazd, zacznij od raportu, a prognozą odpowiedz sobie na pytanie, czy do dnia wyjazdu warunki się poprawią, czy pogorszą. Pełną listę źródeł i zasady pobierania opisujemy w zakładce O danych.
Najczęstsze pytania
Prognoza pokazuje 10 cm, a ośrodek podał mniej. Kto ma rację?
Ośrodek, bo on mierzy, a my szacujemy. Nasza liczba to opad przewidziany przez model dla górnej wysokości ośrodka, przeliczony uproszczoną regułą. Rzeczywisty przyrost pokrywy zależy od gęstości śniegu, wiatru i tego, czy niżej nie padał deszcz.
Dlaczego dzisiejszy słupek jest niski, chociaż rano padało?
Bo prognoza obejmuje tylko czas od chwili jej pobrania. Opad, który już spadł, nie wchodzi do dzisiejszej sumy. O tym, ile śniegu przybyło, informuje raport ośrodka, a nie prognoza.
Jak często zmienia się prognoza?
Pobieramy ją dla każdego ośrodka co 3 godziny. Godzinę ostatniego pobrania widzisz w nagłówku prognozy obok nazwy źródła. Między pobraniami liczby na stronie się nie zmieniają, nawet jeśli MET Norway opublikował w tym czasie nowszy przebieg modelu.